Të dhëna ekonomike mbi Shqipërinë

Shqi­pë­ria ushtron­te përgjatë viteve si Republi­kë Po­pu­llo­re (1945 – 1990) një sis­tem eko­no­mik, që kon­tro­llo­hej rrep­të­sisht nga shte­ti. Në fun­din e vi­te­ve 1980-ë, vi­tet e fun­dit të eko­no­mi­së socia­li­ste, PBB-ja (Pro­dhi­mi i Brënd­shëm Bru­to) vje­tore ish­te në vle­rën prej 700 USD për fry­më, një vle­rë shu­më e ul­ët në kra­ha­sim edhe me ven­det e tje­ra të ra­jo­nit.

Pas ndryshimit të sis­tem­it në vitet 1990/91 eko­no­mia shqip­ta­re do të ka­lon­te një pe­riu­dhë te­jet të vësh­ti­rë. Shkatërrimi thuajse to­tal i eko­no­mi­së egzis­tue­se çoi në një rë­nie të the­llë të PBB-së, i ci­li në vi­tin 1992 arriti në ve­tëm sa një të tre­tën e PBB-së të vi­tit 1980. Megji­tha­të vi­tet në vazh­dim do të shë­no­nin një për­mi­rë­sim dhe zhvi­llim të qën­drue­shëm, edhe pse efek­tet e kri­zës eko­no­mi­ke të vi­tit 2008 do të ndi­he­shin fort dhe do ta sho­që­ro­nin eko­no­mi­në shqip­ta­re për­gja­të tërë vi­te­ve 2009-2016, por edhe në 2020-ën gjatë pandemisë së virusit Covid-19.

PBB-ja nominale për fry­më në vi­tin 2025 arri­ti në më shu­më se 10.500 USD, vle­rë kjo 14 he­rë më e lar­të se ajo e vitit 1997, që për­bën­te pi­kën më të ulët të vi­te­ve të tran­zi­cio­nit (“revolta e llo­ta­ri­së”).

Borxhi publik, me 54,3 % (2025), mbe­tet prej vi­tesh duk­shëm dhe vazh­di­misht nën ku­fi­rin e për­cak­tu­ar nga kri­te­ret e Maastricht-it.

Sipas të dhë­na­ve të Bankës Botëro­re Shqipëria kla­si­fi­ko­het gji­tha­shtu si një vend me të ar­dhu­ra të mes­me të lar­ta (upper-middle income country), me per­spek­ti­vë të qën­dru­e­shme dhe po­zi­ti­ve.

Sipas të gjitha pa­ra­shi­ki­me­ve, Shqipëria do të mbe­tet edhe në vi­tin 2026 li­der në zhvi­lli­min eko­no­mik në Ball­kan­in Pe­rën­di­mor.

Impulset e rri­tjes së eko­no­mi­së shqip­ta­re rrje­dhin krye­si­sht nga sek­to­ri i ener­gji­së dhe i mi­nie­ra­ve, si edhe nga sek­to­ri i tu­riz­mit dhe i shër­bi­me­ve. Numri i turi­stë­ve që vi­zi­tu­an Shqipë­ri­në gja­të vi­tit 2023 arri­ti në 10 Milionë vi­zi­to­rë, shi­fër që flet për një bum të mirë­fill­të turi­stik në vend.

Numri i vizito­rë­ve në Shqipëri është dy­fi­shuar midis vi­teve 2019 dhe 2024. Me më shumë se 12 milio­në vi­zi­to­rë në vit (2024) dhe me një vle­rë­sim para­prak prej të pak­tën 15 mi­lio­në për vi­tin 2025, Shqipëria është shndë­rru­ar për­fun­di­misht vi­tet e fun­dit si një trend de­sti­na­cio­ni tu­ri­stik në Evropën Jug­lin­do­re. Tu­riz­mi kon­tri­bu­on tash­më me mbi 25 % në PBB-në e Shqipëri­së.